7 lỗi thường gặp khi thi công bê tông nhựa nguội và biện pháp khắc phục chuẩn kỹ thuật

Thi công bê tông nhựa nguội tưởng chừng đơn giản nhưng thực tế đòi hỏi sự chính xác ở nhiều công đoạn, từ xử lý bề mặt, lựa chọn cấp phối, sử dụng nhũ tương dính bám cho đến tưới nước kích hoạt và lu lèn. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến lớp vật liệu bị bong tróc, trượt dạt, lún võng hoặc nhanh chóng xuống cấp khi đưa vào khai thác.

Dưới đây là 7 lỗi thường gặp khi thi công bê tông nhựa nguội cùng biện pháp xử lý giúp công trình đạt độ ổn định và khả năng chịu tải theo yêu cầu.

1. Không làm sạch bụi bẩn và nước đọng trên bề mặt

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến làm giảm khả năng liên kết giữa bê tông nhựa nguội với nền hiện hữu. Lớp bụi, cát, bùn đất hoặc tạp chất tồn tại trên bề mặt sẽ tạo thành một lớp ngăn cách, khiến vật liệu khó tiếp xúc và bám dính chắc với nền.

Đặc biệt, nước đọng trong khu vực cần sửa chữa có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thi công.

Biện pháp khắc phục: Trước khi rải vật liệu, cần sử dụng máy thổi bụi công nghiệp áp lực cao để làm sạch toàn bộ bề mặt. Đồng thời kiểm tra và loại bỏ nước đọng, bùn đất hoặc các vật liệu rời còn sót lại.

2. Không cắt mép đứng 90 độ khi xử lý ổ gà

Khi vá ổ gà hoặc khu vực hư hỏng, nhiều trường hợp chỉ đổ vật liệu trực tiếp lên phần mép cũ đã bị vỡ. Phần tiếp giáp này thường có dạng vát mỏng, không tạo được gờ chịu lực rõ ràng.

Dưới tác động của bánh xe, đặc biệt tại vị trí xe phanh, tăng tốc hoặc chuyển hướng, mép vật liệu dễ bị chèn ép và phá vỡ.

Biện pháp khắc phục: Cần cắt vuông vắn quanh khu vực hư hỏng, tạo mép đứng 90 độ với chiều sâu tối thiểu khoảng 2,5 – 3,0 cm. Cách xử lý này giúp hình thành gờ chặn, tạo điều kiện để lớp bê tông nhựa nguội được liên kết và chịu lực tốt hơn.

3. Bỏ qua lớp nhũ tương dính bám CRS-1

Một lỗi khác thường gặp là rải bê tông nhựa nguội trực tiếp lên nền bê tông hoặc nền vật liệu cũ mà không xử lý lớp dính bám. Khi độ liên kết giữa hai lớp không đảm bảo, vật liệu có thể xảy ra hiện tượng trượt dạt hoặc tách lớp trong quá trình khai thác.

Biện pháp khắc phục: Sử dụng nhũ tương dính bám CRS-1 với định lượng khoảng 0,3 – 0,5 lít/m². Sau khi quét, cần chờ khoảng 15 phút, đến khi lớp nhũ tương chuyển sang trạng thái đen bóng, có độ dính dẻo trước khi tiến hành rải vật liệu.

Việc kiểm soát đúng lượng nhũ tương và thời gian chờ là yếu tố quan trọng để tạo liên kết giữa lớp sửa chữa với nền cũ.

4. Chọn sai mã hạt cốt liệu cho từng vị trí sử dụng

Không phải loại bê tông nhựa nguội nào cũng phù hợp với mọi hạng mục. Việc lựa chọn mã hạt không đúng với điều kiện sử dụng có thể ảnh hưởng đến khả năng thi công và chịu tải của lớp vật liệu.

Chẳng hạn, sử dụng cốt liệu quá lớn cho khu vực sân vườn hoặc lối đi bộ có thể không phù hợp; ngược lại, dùng loại quá mịn cho tuyến đường thường xuyên chịu tải xe lớn cũng không phải lựa chọn phù hợp.

Biện pháp khắc phục: Lựa chọn mã hạt theo mục đích sử dụng:

• CA 4.0: Phù hợp xử lý, trám các vết nứt.
• CA 6.7: Sử dụng cho sân vườn, khu vực cảnh quan.
• CA 9.5: Phù hợp sửa chữa, vá ổ gà.
• CA 12.5: Dùng cho đường khu công nghiệp, khu vực chịu tải lớn.
• CA 19: Sử dụng cho lớp móng hoặc vị trí cần xử lý chiều sâu lớn.

5. Rải sai chiều dày và không tính hệ số bù lún

Chiều dày lớp vật liệu có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu tải và độ ổn định sau khi lu lèn. Nếu lớp thảm quá mỏng, vật liệu có thể dễ bong tróc hoặc không đủ khả năng xử lý khu vực hư hỏng.

Bên cạnh đó, bê tông nhựa nguội sẽ giảm chiều cao sau quá trình đầm nén. Nếu không tính đến hệ số lèn ép, bề mặt sau thi công có thể thấp hơn nền xung quanh và hình thành điểm lõm.

Biện pháp khắc phục: Duy trì chiều dày tối thiểu khoảng 2,5 cm đối với CA 9.5 và 3,5 cm đối với CA 12.5. Khi rải cần tính đến hệ số lèn ép k = 1,25 – 1,30, tức lớp vật liệu ban đầu cần được rải xốp cao hơn để sau khi đầm đạt cao độ thiết kế.

6. Tưới nước kích hoạt không đúng lượng

Nước là một yếu tố quan trọng trong quá trình kích hoạt vật liệu bê tông nhựa nguội. Tuy nhiên, tưới quá nhiều có thể khiến hỗn hợp bị nhão, ảnh hưởng đến vật liệu kết dính; trong khi lượng nước quá ít lại không tạo điều kiện cần thiết cho quá trình liên kết.

Biện pháp khắc phục: Phun nước dạng sương nhẹ và phân bố đều với lượng khoảng 1,5 – 2,0 lít nước cho mỗi bao vật liệu 25 kg. Không nên dồn nước vào một vị trí hoặc tưới quá mạnh khiến bề mặt bị xói, rửa trôi.

7. Lu lèn chưa đủ và quên rắc cát chống dính

Đầm nén không đạt yêu cầu có thể khiến lớp bê tông nhựa nguội tồn tại nhiều khoảng rỗng, làm giảm độ ổn định khi chịu tải. Đây là vấn đề đáng lưu ý đối với các khu vực thường xuyên có xe tải hoặc phương tiện trọng tải lớn hoạt động.

Ngoài ra, nếu không xử lý bề mặt sau lu, bánh xe có thể bám vật liệu và gây xô xới, đặc biệt khi phương tiện thực hiện thao tác bẻ lái tại chỗ.

Biện pháp khắc phục: Thực hiện lu lèn khoảng 6 – 8 lượt, kiểm soát độ chặt đạt K ≥ 0,98 theo TCVN 13569:2022. Sau khi hoàn thành cần rắc một lớp cát mịn khô chống dính trên bề mặt.

Trong thời gian đầu sau thi công, cần hạn chế hoặc không cho phương tiện bẻ lái tại chỗ trong khoảng 2 – 4 giờ, nhằm bảo vệ lớp vật liệu mới hoàn thiện.

Kiểm soát đúng quy trình giúp hạn chế hư hỏng sau thi công

Bê tông nhựa nguội có thể được sử dụng hiệu quả cho nhiều hạng mục sửa chữa và cải tạo mặt đường, nhưng chất lượng cuối cùng không chỉ phụ thuộc vào vật liệu mà còn nằm ở quy trình thi công thực tế.

Từ việc làm sạch nền, tạo mép đứng, sử dụng CRS-1, lựa chọn đúng mã hạt, kiểm soát chiều dày, tưới nước đến lu lèn và hoàn thiện bề mặt, mỗi bước đều cần được thực hiện đúng yêu cầu.

Đặc biệt, với các vị trí vá ổ gà, sửa chữa mặt đường, đường khu công nghiệp hoặc khu vực chịu tải trọng xe lớn, việc kiểm soát đồng bộ các thông số kỹ thuật sẽ giúp hạn chế những lỗi thường gặp và nâng cao độ ổn định của lớp bê tông nhựa nguội sau khi đưa vào sử dụng.